Bazylika Świętego Krzyża

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/5 (0 votes cast)

9kosciol_sw_krzyzaAdres: ulica Krakowskie Przedmieście 3

Data budowy: 1679-1696 / 1726-1756 / 1945-1953

Architekt: Józef Szymon Belotti, Józef Piola / Józef Fontana / Jakub Fontana

Styl architektoniczny: barok

Pierwsza wzmianka o kaplicy w tym miejscu pochodzi z 1510 r. W 1525 r. Marta Moller, wdowa po rajcy warszawskim ufundowała tu mały, drewniany kościół należący do kolegiaty Św. Jana. W 1572 r. przy kościele zbudowano szpital, którego fundatorką była Anna Wolfowa.

W 1615 r. burmistrz Warszawy Paweł Zembrzuski, ufundował budowę dwóch kaplic i przeznaczył środki na przebudowę kościoła. W 1657 r. w wyniku najazdu szwedzkiego, budowla została doszczętnie zniszczona.

Bernardo Belotto zw. Canaletto - Krakowskie Przedmieście od strony Nowego Światu (177

Bernardo Belotto zw. Canaletto – Krakowskie Przedmieście od strony Nowego Światu (1778)

Budowa obecnej świątyni rozpoczęła się w 1682 r., a konsekracja górnego kościoła i ołtarza głównego miała miejsce w 1696 r. W latach 1726-1754 prowadzono prace przy budowie dwóch wież, których autorem był Józef Fontana. Nakryte są późnorokokowymi hełmami. W 1756 r. ostatecznie ukończono prace przy fasadzie, którą zaprojektował wybitny architekt, Jakub Fontana. Elewacje zdobią figury autorstwa Jana Jerzego Plerscha.

Z kościołem związanych jest szereg bardzo ważnych dla historii Polski wydarzeń. W 1683 r. król Jan III Sobieski modlił się tu przed wyprawą na Wiedeń. W 1745 r. tutaj odbył się chrzest Kazimierza Pułaskiego, bohatera walk o niepodległość USA.

3 maja 1792 miały tu miejsce uroczystości z okazji pierwszej rocznicy uchwalenia Konstytucji, w których udział wziął król Stanisław August, senatorowie i ambasadorowie. W 1880 r. sprowadzono tu serce Fryderyka Chopina.

Tutaj też miało miejsce wydarzenie będące bezpośrednią przyczyną pogromu żydowskiego, wydarzenie, które zaszokowało Warszawę na długie lata. Przez prasę przewinęła się lawina krytykujących pogrom artykułów pisanych przez autorytety świata kultury i sztuki. W wyniku tych zdarzeń śmierć poniosły 2 osoby, 24 zostały ranne, 10 tysięcy Żydów poniosło ogromne straty materialne, z czego 948 rodzin utraciło całe majątki. W ciągu kilku miesięcy około tysiąca Żydów wyemigrowało z Warszawy do USA. Sam pogrom wybuchł przez plotkę, jakoby fałszywy alarm o pożarze w kościele był wykrzyczany spomiędzy tłumu przez Żyda – kieszonkowca, który chciał odwrócić od siebie uwagę ludzi. Ci w panice uciekając stratowali na śmierć 20 osób. Nie ma jednak pewności kto i czemu krzyknął w kościele „Gore!”.

W czasie II wojny światowej Niemcy wysadzili kościół w powietrze. Figura Chrystusa upadła na ziemię w taki sposób, że ręka Jezusa wskazywała złoty napis na czarnym cokole „Sursum Corda”, czyli „w górę serca”. Niemcy wywieźli figurę w celu jej przetopienia, jednak w końcu porzucili ją w rowie w Hajdukach Nyskich, razem z figurą Mikołaja Kopernika. Tam rozpoznali je polscy żołnierze, a obydwa pomniki zostały odrestaurowane i powróciły na swoje miejsca.

Świątynię odbudowano w latach 1945-1953. W 2003 r. ranga kościoła została podniesiona do godności bazyliki mniejszej. Niedawno budynek przeszedł remont w czasie którego zrekonstruowano wiele utraconych w czasie wojny elementów wystroju wnętrz. Fasada zyskała również iluminacje.

11kosciol_sw_krzyza10kosciol_sw_krzyza9kosciol_sw_krzyza7kosciol_sw_krzyza5kosciol_sw_krzyza4kosciol_sw_krzyza3kosciol_sw_krzyza2kosciol_sw_krzyzaOLYMPUS DIGITAL CAMERA

Pin It

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *