Osiedle WSM Koło II

Osiedle WSM Koło II jest jednym z najważniejszych dzieł powojennego modernizmu w Polsce. Zostało zaprojektowane przez Helenę i Szymona Syrkusów, którzy przed wojną należeli do czołówki awangardy. Stworzyli tu kameralne osiedle pełne zieleni, o niebanalnej architekturze i ciekawym detalu.

Osiedle powstało w latach 1947-1950 i natychmiast spotkało się z krytyką ówczesnych władz. Architektura nawiązywała do modernizmu i funkcjonalizmu z lat 30. XX w, nie miały nic wspólnego z obowiązującym już realizmem socjalistycznym. Podobnie było w przypadku powstającego w tym samym czasie osiedla Praga I na Pradze Północ, również według projektu Syrkusów. Architekci musieli złożyć samokrytykę, potępiając wszystko co do tej pory stworzyli.

Odnajdziemy tu ciekawe rozwiązania architektoniczne, które nawet dziś mogą zaskakiwać, m.in. wejścia do budynków podziurawione niczym ser szwajcarski. Domy wznoszą się na słupach, partery są cofnięte, a czasem niezabudowane, zgodnie z zasadami nowoczesnej architektury Le Corbusiera. Wzdłuż niektórych budynków na wszystkich kondygnacjach ciągną się galerie, z których wchodzi się do mieszkań. Budynki w miejscu klatek schodowych mają ciekawe przeszklenia. Przez szyby można dostrzec mozaiki zdobiące korytarze wejściowe.

Syrenka Picassa

Tutaj 3 września 1948 roku Syrkusowie przywieźli Pabla Picasso, którym opiekowali się w trakcie jego wizyty z okazji Pierwszego Światowego Kongresu Intelektualistów w Obronie Pokoju. Słynny malarz był zachwycony osiedlem i wygodami mieszkań, jednak w szczególności poruszyło go wykorzystanie przy budowie płyty z gruzobetonu powstałego z ruin Warszawy.  Takie rozwiązanie w budownictwie zastosowano po raz pierwszy. W jednym z mieszkań (prawdopodobnie przy Sitnika 4 ) Picasso spontanicznie namalował warszawską Syrenkę. Niezwykłe malowidło o pokaźnych rozmiarach 1.8 m na 1.7 m zyskało taką popularność, że przychodziły je oglądać całe wycieczki.

Pewnego dnia przez mieszkanie przewinęło się ponoć około 300 osób! Zamieszkałe tu młode małżeństwo było tym tak zmęczone, że zaczęło pisać petycje z prośbą o zamalowanie dzieła Picassa. Tak też się w końcu stało w 1953 r. Zaskakujący dziś może być fakt, że młodzi ludzie otrzymali za darmo nowoczesne mieszkanie zaprojektowane przez jednych z najważniejszych polskich architektów XX wieku, z dziełem Pabla Picassa na ścianie! Dziś to mieszkanie byłoby warte majątek.

Od 2008 r. układ urbanistyczny i 30 bloków osiedla WSM Koło II figuruje w rejestrze zabytków. Uznane je za wybitne dzieło polskiego modernizmu. Warto wybrać się tutaj wiosną lub latem, by poczuć jego idylliczną atmosferę.

Adres: ulica Deotymy 48 / Sitnika 2, 3, 4, 6

   Send article as PDF   
Pin It

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *