Szklany Dom

Szklany DomSzklany Dom to wybitny przykład polskiej architektury międzywojennej. Powstał wg proj. Juliusza Żórawskiego dla urzędników ZUS. Po latach ogromnych zaniedbań, budynek w końcu doczekał się remontu. Efekty są zachwycające. W takim stanie zapewne widział go Pablo Picasso, który bawił się na tutejszych tarasach w 1948.

Inspiracje Le Corbusierem

Budynek jest odbiciem 5 zasad nowoczesnej architektury sformułowanych przez Le Corbusiera: konstrukcja wsparta na słupach, wolny plan, wolne elewacje, poziome pasy okien oraz płaski dach z tarasami rekreacyjnymi.

Pięciokondygnacyjny gmach charakteryzuje się ogromnymi gabarytami, jednak nie przytłacza. Szklany DomJednorodne elewacje na wyższych kondygnacjach skontrastowane zostały z niemal całkowicie niezabudowanym parterem wspartym na masywnych słupach. Takie rozwiązanie dawało wrażenie jakby budynek niemal unosił się w powietrzu. Dariusz Błaszczak zwraca uwagę, że inspiracją był tu prawdopodobnie corbusierowski Dom Studentów Szwajcarskich w Paryżu.

Żórawski zaprojektował dom z dbałością o szczegóły. Prześwit od ulicy oddzielono ozdobnymi, kutymi kratami o marynistycznym wzorze. Szklany DomTakich odniesień odnajdziemy tu więcej, ponieważ okna na parterze zakrywają kraty w kształcie fal. Na dachu znajdują się charakterystyczne daszki, które są typowe dla projektów architekta (podobny znajdziemy przy Alei Przyjaciół 3). Jeden z tarasów jest dwupoziomowy, kręte schody prowadzą na jego wyższą kondygnację, tutaj znajduje się koliście zamknięty taras słoneczny. Widać tu wpływ innego dzieła Corbusiera, willi Savoye w Poissy. Do innych, ciekawych elementów należą wklęsłe ściany wejść do klatek schodowych w podcieniu, żelbetowa pergola w formie kratownicy na podwórzu oraz kręte schody do garażu od ulicy Bohomolca.

Picasso w Warszawie

W budynku znalazło się około 100 wygodnych i funkcjonalnych mieszkań o różnej wielkości: jedno, dwu i trzypokojowych. Budynek został uszkodzony w czasie wojny, jednak został oddany do użytku już w 1946. W 1948 na jego dachu odbyło się przyjęcie na cześć Pabla Picassa, który odwiedził Polskę z okazji Światowego Kongresu Intelektualistów, które odbywały się we Wrocławiu. Warszawscy architekci, Helena i Szymon Syrkus oprowadzali go na zaprojektowanym przez nich osiedlu na Kole. To tam namalował swoją słynną wersję Syrenki Warszawskiej. Natomiast rzeźbiarz Stanisław Sikora, przez 3 tygodnie gościł go w swoim domu na Saskiej Kępie.

W ostatnich latach Szklany Dom zyskał ogromne uznanie i popularność. Organizowane są wycieczki, których warto wypatrywać na Fanpage`u „Szklaniaka”. Latami mieszkańcy zmagali się ze złym stanem technicznym budynku. W czasach PRL prowadzono tu niedbałe remonty. W końcu możemy podziwiać pięknie odrestaurowaną fasadę, a tarasy – zgodnie z ideami modernistów – znowu są dostępne dla mieszkańców.

Źródło:

Dariusz Błaszczyk: Juliusz Żórawski. Przerwane dzieło modernizmu; Warszawa: Salix Alba, 2010, s. 101-104. ISBN 978-83-93-0937-0-0.

Jerzy Kasprzycki: Korzenie Miasta, Warszawskie pożegnania, Tom V, Wola i Żoliborz, Warszawa: Wydawnictwo Veda, 2004. s. 103-105. ISBN 9798385584611.